Coachen

coachen

Afgelopen weekend heb ik samen met een een collega uit Noorwegen de basisopleiding ‘co-actief coachen’ mogen verzorgen. Ik geniet hier enorm van en het maakt me bewust dat er nog veel onduidelijkheid bestaat rondom het begrip ‘coaching’. Om hierover meer duidelijkheid te verschaffen geef ik in dit artikel zo compact mogelijk weer waar het in professionele coaching om gaat. En ik gebruik hierbij met opzet het woord ‘professionele’ omdat er naar mijn mening veel mensen zijn die zich wel coach noemen maar daarmee het vak tekort doen. Het is niet iets wat je er als ‘hobby’ bij doet of een rol die je speelt. Coachen is een vak dat wordt geleerd door middel van veel opleiding, oefening, mentoring en (zelf)reflectie. Je leert het niet door bijvoorbeeld een 2-daagse training te volgen. En als introductie van dit vak wil ik beginnen met een voorbeeld van wat coaching niet is… kijk daarvoor naar deze sketch van Bob Newhart.

Wat is professionele coaching dan wel? De International Coach Federation (ICF) definieert coaching als: ‘een samenwerkingsverband tussen coach en coachee in een uitdagend en creatief proces die de coachee inspireert op persoonlijk en professioneel vlak het maximale uit zichzelf te halen. Coaching erkent de coachee als de expert in zijn eigen leven en werk en gelooft dat hij van nature creatief, vindingrijk en compleet is.’ De coachee is als persoon ‘niet kapot’ en hoeft niet door de coach ‘gemaakt’ te worden. Dit is een belangrijk uitgangspunt bij het aangaan van een coachrelatie. Een coachee die bij het kennismakingsgesprek het gevoel heeft dat de coach hem niet als creatief, vindingrijk en compleet ziet, kan beter op zoek gaan naar een andere coach. En omgekeerd, een coach die bij een coachee niet onvoorwaardelijk hierin kan geloven, kan deze persoon onmogelijk coachen.

Verder is een coachrelatie een duurzame en resultaatgerichte samenwerking met als doel de coachee resultaten te laten behalen die hem voldoening geven, zowel in zijn persoonlijke als in zijn professionele leven. Ultiem doel is hem te helpen zijn ‘performance’ te verbeteren én de kwaliteit van zijn leven te verhogen. Oftewel, om ten aanzien van zijn persoonlijke uitdagingen en kansen (de coachvraag) ervoor te zorgen dat hij verfrissende perspectieven ervaart, zijn vermogen toeneemt om beslissingen te nemen en het zelfvertrouwen wordt vergroot bij het realiseren van gemaakte keuzen.

Coaching kan onder meer telefonisch plaatsvinden, face-to-face, via skype, over de mail of in een combinatie van voorgaande. Daarbij zijn professionele coaches onder meer opgeleid te luisteren, te observeren, nieuwsgierig te zijn, hun intuïtie in te zetten en te ‘dansen in het moment’ om de energie van de klant te volgen of te leiden. Door deze en andere vaardigheden in te zetten wordt het zelflerend, zelfoplossend en zelfsturend vermogen van de coachee vergroot en worden de al aanwezige vaardigheden, creativiteit en kennis verder ontwikkeld.

Betekent dit dat een coach nooit advies of een mening geeft? In principe niet! Echter, het kan zijn dat de coach tijdens het gesprek tijdelijk de rol aanneemt van bijvoorbeeld mentor, trainer of consultant. Vooraf hoort de coach hiervoor toestemming te vragen. Immers, het gaat om hoe de coachee tegen het vraagstuk aankijkt en niet om de mening van de coach. Hoe met de verschillende rollen om te gaan en in welke mate ze worden ingebracht in de coaching is een onderwerp dat bij het ontwerpen van de coachrelatie besproken dient te worden.

Coaching kan verder alleen plaatsvinden als de coachee dat zelf ook wil. Een coachee die door zijn manager ‘gedwongen’ wordt een coachtraject te volgen maar daar geen zin in heeft is niet te coachen. Immers: je kunt een paard wel naar de bron leiden maar je kunt hen niet dwingen te drinken. Oftewel: als de coachee zelf geen verantwoordelijkheid wil nemen om iets te veranderen dan is het onmogelijk hem hiertoe te dwingen. Verder geldt te allen tijde dat de inhoud van de gesprekken vertrouwelijk zijn. Dit betekent ook dat er geen inhoudelijke terugkoppeling wordt gegeven naar de manager. De coachee kan dit uiteraard wel doen. Vooraf is het belangrijk om dit in een driegesprek met elkaar af te stemmen. Dus ook als een coachee naar aanleiding van het coachtraject de keus maakt om bijvoorbeeld ontslag te nemen, zal de coach achter hem blijven staan en hem hierin ondersteunen.

Dan nog de vraag waarom mensen een coach inhuren. Een ICF-onderzoek (2010) geeft hierop duidelijk antwoord. Mensen wenden zich tot professionele coaching om doelen te bereiken in hun persoonlijke en professionele leven. De top 5 is:

  1. Optimaliseren van individuele- of teamprestaties;
  2. Uitbreiden van carrièrekansen;
  3. Verbeteren van business managementstrategieën;
  4. Verhogen van het gevoel van eigenwaarde/zelfvertrouwen;
  5. Het managen van de balans tussen werk en privé.

Mocht je zelf gecoached willen worden maak dan eerst met één of meerdere coaches een afspraak voor een gratis coachgesprek (dit kan natuurlijk ook met mij). Tijdens dit gesprek ervaar je of de manier van coachen je aanspreekt en of je het vertrouwen hebt dat deze coach je kan helpen met het vinden van antwoorden en het ontwikkelen van strategieën voor je persoonlijke thema’s. Je zult ook ervaren of op persoonlijk niveau een klik ontstaat en of er een veilige en vertrouwde omgeving wordt gecreëerd waarin zowel jij als je coach volkomen transparant, eerlijk en open naar elkaar kunnen zijn. Op basis van de verschillende ervaringen kun je vervolgens de coach kiezen die voor jou het beste past. En mocht je ook maar enigszins twijfelen over een coach… zeg dan gerust ‘nee’ tegen hem!

Geniet van je coaching!

  • Pingback: Coachen - Buschman Consultancy | Achtergrondinformatie Werkconcept Critical Skills | Scoop.it()

  • Info

    Wat een helder omschreven begrip van coaching! Ikzelf ervaar vaak dat je je vak moet verdedigen omdat er een wildgroei is ontstaan van mensen die zich coach noemen, maar dat niet zijn. Dank je wel hiervoor!

    • http://www.facebook.com/marco.buschman Marco Buschman

      Er is inderdaad een wildgroei gaande wat niet alleen schadelijk is voor het vak, maar ook negatief effect heeft op mensen die uiteindelijk slechter af kunnen zijn. Zo vind ik het ook belangrijk dat coaches zich blijven ontwikkelen, zelf ook op z’n tijd zelf laten coachen en inzicht hebben in de basis psychische stoornissen. Maar zover zijn we nog niet.